Hoe onderwijsorganisaties LLO duurzaam organiseren

Leven Lang Ontwikkelen (LLO) is allang geen bijzaak meer. Voor veel onderwijsorganisaties groeit het uit tot een strategisch speerpunt: inspelen op een veranderende arbeidsmarkt, professionals bij- en omscholen en tegelijkertijd de eigen organisatie toekomstbestendig houden. Maar hoe zorg je ervoor dat LLO niet blijft hangen in losse experimenten, maar zich ontwikkelt tot een professionele, schaalbare en goed georganiseerde onderwijstak?

Een lopend traject tussen UPD en een mbo-instelling laat zien wat daarvoor nodig is — en welke inzichten nu al waardevol zijn voor andere scholen en onderwijsinstellingen.

De aanleiding: ambitie vraagt om organisatiekracht

De onderwijsorganisatie in dit traject experimenteert de afgelopen jaren met onderwijs voor professionals: maatwerktrajecten, bij- en herscholing en opleidingen met een commercieel karakter. Kleinschalig werkt dat goed. Er is vraag vanuit de markt, docenten doen waardevolle ervaring op en deelnemers zijn enthousiast.

Tegelijkertijd ontstaan nieuwe vragen. Hoe schaal je dit aanbod op zonder dat het gaat schuren met het reguliere onderwijs? Hoe richt je processen, verantwoordelijkheden en aansturing zo in dat LLO geen ‘extraatje’ blijft, maar een volwaardige pijler wordt? En hoe zorg je dat mensen binnen de organisatie weten wat hun rol is — en elkaar versterken in plaats van langs elkaar heen werken?

Die vragen vormen de kern van het huidige traject: samen werken aan een heldere organisatieblauwdruk voor LLO, met oog voor implementatie en draagvlak.

De aanpak: van businessmodel naar organisatieblauwdruk

Samen met een multidisciplinaire kerngroep — bestaande uit vertegenwoordigers van onderwijs, bedrijfsvoering, HR, marketing en LLO — brengt UPD eerst scherp in beeld hoe het bestaande businessmodel eruitziet. Waar zitten knelpunten? Wat vraagt verdere professionalisering en opschaling concreet van de organisatie?

Vanuit die analyse werkt UPD samen met de organisatie aan een zogenoemd operating model: een organisatieblauwdruk waarin stap voor stap duidelijk wordt:

• welke processen anders of beter ingericht moeten worden;
• hoe de aansturing van LLO wordt georganiseerd;
• welke competenties en mindset nodig zijn bij betrokken medewerkers;
• welke systemen en ondersteunende middelen daarbij passen.

Een belangrijk instrument daarbij is de impactanalyse. Niet redeneren vanuit een ideaalplaatje, maar vanuit de huidige praktijk: wat verandert er daadwerkelijk als LLO structureel en duurzaam wordt ingericht?

Samenwerking als sleutel tot ontwikkeling

Een opvallend en waardevol effect van het traject is wat er in de samenwerking gebeurt. Afdelingen die elkaar eerder weinig of vooral ad hoc spreken, komen nu structureel met elkaar aan tafel. Marketing, accountmanagement, onderwijs en bedrijfsvoering werken samen aan één gedeelde richting.

Dat is geen vanzelfsprekend proces. Waar verantwoordelijkheden onduidelijk zijn, ontstaan misverstanden, irritaties en eilandjes. Door rollen, verwachtingen en onderlinge afhankelijkheden expliciet te maken, ontstaat ruimte voor samenwerking en wederzijds begrip. Kleine, concrete verbeteringen — zoals gezamenlijke afstemming over communicatie en activiteiten — laten direct zien wat het oplevert.

De les die zich hier aftekent: een organisatieblauwdruk is geen papieren exercitie, maar een middel om samenwerking, eigenaarschap en vertrouwen te versterken.

LLO als motor voor kwaliteit en actualiteit

Hoewel financiële duurzaamheid een rol speelt, gaat de ambitie van deze organisatie verder dan het creëren van een extra inkomstenstroom. Door actief te zijn in het LLO-domein blijft het onderwijs inhoudelijk scherp. Professionals stellen andere, vaak hogere eisen aan actualiteit en relevantie, wat docenten en opleidingen uitdaagt om continu bij te blijven.

Daarnaast ontstaat er door het werken met professionals directe kennisuitwisseling met het werkveld. Inzichten uit bedrijven en organisaties vinden hun weg terug naar het reguliere onderwijs. Zo versterkt LLO niet alleen de marktpositie van de instelling, maar ook de kwaliteit van het onderwijs als geheel.

De rol van UPD: structuur, verbinding en voortgang

In dit lopende traject brengt UPD vooral procesbegeleiding en expertise in organisatie-inrichting. Door complexiteit terug te brengen tot behapbare stappen, overzicht te creëren en de juiste mensen met elkaar te verbinden. UPD helpt om keuzes expliciet te maken en deze samen te vertalen naar een gedragen ontwerp.

Het traject werkt toe naar een organisatieblauwdruk én een transitieplan. Daarmee ontstaat niet alleen een helder ontwerp, maar ook een concreet perspectief op implementatie: hoe gaan we dit straks daadwerkelijk doen in de praktijk?

Reflectie: professionaliseren vraagt om bewuste keuzes

Vrijwel elke onderwijsorganisatie kan LLO kleinschalig organiseren. De echte uitdaging zit in professionaliseren en opschalen — zonder verlies van kwaliteit, samenhang en draagvlak. Dat vraagt om bewuste keuzes, om het voeren van het goede gesprek en om investeren in samenwerking.

Dit traject laat zien dat juist in dat proces de grootste waarde ontstaat.